Freelance sözleşmesinde revizyon sayısı neden belirtilmeli?

Revizyon sayısı belirtilmezse iş, müşteri memnun olana kadar süresiz şekilde yeniden yapılabilir. Belirli bir tur sayısı ve her turun kapsamı yazılırsa, ek revizyon talepleri ayrı ücretlendirilebilir ve iş süresi kontrol altında tutulabilir.

Ödeme, işin beğenilmesine bağlanabilir mi?

Ödemenin tamamen karşı tarafın beğenisine bağlanması, ödemenin tetiklenmesini öznel bir değerlendirmeye bırakır. Bunun yerine teslim tarihi, teknik kriterler veya belirli bir onay süresinin geçmesi gibi somut ölçütler tercih edilebilir.

Fikri mülkiyet haklarını devretmek freelancer'ı nasıl etkiler?

Karşılıksız ve sınırsız bir devir, freelancer'ın eserini portfolyosunda göstermesini bile kısıtlayabilir. Hangi hakların hangi süre ve kullanım alanı için devredildiğinin açıkça yazılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.

Kapsam kayması ne zaman sorun yaratır?

İş tanımı genel bir cümleyle yazıldığında, sonradan gelen ek talepler sözleşme kapsamında mı diye tartışma çıkabilir. Somut teslimatlarla tanımlanmış bir kapsam, bu tür anlaşmazlıkları büyük ölçüde azaltır.

Sözleşmeyi imzalamadan önce ne yapılmalı?

Maddelerin karşılıklı ve dengeli olup olmadığı kontrol edilmeli, belirsiz ifadeler netleştirilmelidir. Sözleşme AI gibi araçlar riskli maddeleri işaretleyerek ön inceleme sağlayabilir, ancak hukuki tavsiye vermez; karmaşık durumlarda bir avukata danışmak faydalı olur.

HİZMET SÖZLEŞMESİ

Freelancer Olarak Sözleşme İmzalarken En Sık Yapılan 5 Hata

11 Ağustos 2026 · 4 DK OKUMA

Freelancer'lar sözleşme imzalarken en çok sınırsız revizyon hakkı tanımayı, ödemeyi müşteri onayına bağlamayı, fikri mülkiyet haklarını karşılıksız devretmeyi, iş kapsamını belirsiz bırakmayı ve tek taraflı fesih/gizlilik şartlarını fark etmemeyi tekrarlıyor. Bu beş hata, projenin süresini uzatır, ödemeyi geciktirir ve çalışılan eserin üzerindeki hakları kaybettirebilir. Her biri sözleşme metnine net sınırlar eklenerek önlenebilir.

Sınırsız revizyon maddesi neden büyük bir risk taşır?

Birçok freelance sözleşmesinde revizyon sayısı veya kapsamı hiç belirtilmez, sadece 'müşteri memnun olana kadar düzeltme yapılır' gibi ifadeler geçer. Bu tür bir düzenleme, işin ucu açık hale gelmesine yol açar; çünkü memnuniyetin ölçüsü tamamen karşı tarafın öznel değerlendirmesine bırakılmış olur.

Türk Borçlar Kanunu'nda hizmet ve eser sözleşmelerinde işin kapsamının belirli olması beklenir; ucu açık bir revizyon taahhüdü bu ilkeyle çelişebilir. Pratikte bu, teslim edilen işin defalarca yeniden yapılması, ek zaman kaybı ve fiilen ücretsiz çalışma anlamına gelebilir.

Sözleşmeye revizyon turu sayısı, her turun kapsamı ve ek revizyon taleplerinin nasıl ücretlendirileceği yazılabilir. Böylece 'memnuniyet' öznel bir kavram olmaktan çıkıp somut bir sınıra bağlanır.

Ödemenin müşteri onayına bağlanması ne anlama gelir?

Ödemenin 'işin beğenilmesi' veya 'üçüncü tarafın onayı' şartına bağlandığı maddeler freelance sözleşmelerinde sık görülür. Bu yapı, ödemenin tetiklenmesini tamamen karşı tarafın iradesine bırakır ve teslim edilen iş sözleşmeye uygun olsa bile ödeme gecikebilir veya hiç yapılmayabilir.

Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde ödemenin bu şekilde tek taraflı bir onaya bağlanması tartışmalı bir düzenleme olarak değerlendirilebilir, çünkü edimin ifası ile karşı edimin ifası arasındaki dengeyi bozabilir.

Bunun yerine ödeme, teslim tarihine, sözleşmede tanımlanmış teknik kriterlere veya belirli bir onay süresinin geçmesine bağlanabilir. Onay süresi belirsizse, süre dolduğunda işin kabul edilmiş sayılacağına dair bir madde eklenmesi, ödeme sürecindeki bu belirsizlik riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Fikri mülkiyet haklarının devri neden dikkatle okunmalı?

Freelance sözleşmelerinde en fazla göz ardı edilen konulardan biri, üretilen eserin (tasarım, yazılım, metin, görsel) fikri haklarının kime ait olacağıdır. Bazı sözleşmeler bu hakları hiçbir bedel öngörmeden ve süre, kullanım alanı sınırı olmadan devretmeyi öngörür.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser sahibinin manevi ve mali haklarının nasıl devredilebileceğini düzenler; sınırsız ve karşılıksız bir devir bu çerçevede tartışmalı sonuçlar doğurabilir. Örneğin devredilen hakkın kapsamı belirsizse, freelancer'ın eserini portfolyosunda gösterme hakkı bile sorgulanabilir.

Sözleşmede hangi hakların (çoğaltma, yayma, işleme gibi) hangi kullanım alanı ve süre için devredildiğinin açıkça yazılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler ve tarafların beklentilerini netleştirir.

Kapsam kayması sözleşmede nasıl fark edilir?

Kapsam kayması, projenin başında tanımlanan işin sınırlarının, sözleşme değişmeden zamanla genişlemesidir. Bu durum genellikle 'ilgili tüm ek işler de bu ücrete dahildir' gibi genel ifadelerden veya iş tanımının çok geniş yazılmasından kaynaklanır.

İş tanımı madde madde değil, tek bir genel cümleyle yazıldığında freelancer, sonradan gelen taleplerin sözleşme kapsamında mı olduğunu savunmakta zorlanır. Bu da ek işlerin ücretsiz yapılması beklentisine yol açabilir.

Kapsamın somut çıktılarla (örneğin sayfa sayısı, teslim formatı, revizyon dışı ek talepler) tanımlanması ve kapsam dışı taleplerin ayrı ücretlendirileceğinin baştan belirtilmesi, ileride doğabilecek anlaşmazlıkları önlemede önerilir.

İş tanımını somut teslimatlarla sınırlayın
Ek talepleri 'kapsam dışı' olarak ayrı maddede tanımlayın
Revizyon ve ek iş arasındaki farkı yazılı hale getirin

Tek taraflı gizlilik ve fesih şartları neden riskli?

Bazı freelance sözleşmelerinde gizlilik yükümlülüğü yalnızca freelancer'a yüklenir, müşteri tarafı için karşılıklı bir yükümlülük öngörülmez. Türk Borçlar Kanunu'nda sözleşme özgürlüğü ilkesi tanınsa da, bu özgürlüğün sınırları vardır ve tek taraflı yükümlülükler dengesizlik doğurabilir.

Benzer şekilde fesih maddeleri de genellikle müşteriye geniş bir fesih hakkı tanırken freelancer'ın erken fesih durumunda tazminat veya bildirim hakkını düzenlemez. Bu durum, projenin aniden durdurulması halinde freelancer'ın mağdur kalmasına yol açabilir.

Sözleşmede gizlilik ve fesih maddelerinin her iki taraf için de karşılıklı ve dengeli yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir. Belirsiz veya tek taraflı ifadeler yerine, her iki tarafın hak ve yükümlülüklerini eşit şekilde tanımlayan bir dil tercih edilebilir.

Sık sorulan sorular

Freelance sözleşmesinde revizyon sayısı neden belirtilmeli?: Revizyon sayısı belirtilmezse iş, müşteri memnun olana kadar süresiz şekilde yeniden yapılabilir. Belirli bir tur sayısı ve her turun kapsamı yazılırsa, ek revizyon talepleri ayrı ücretlendirilebilir ve iş süresi kontrol altında tutulabilir.
Ödeme, işin beğenilmesine bağlanabilir mi?: Ödemenin tamamen karşı tarafın beğenisine bağlanması, ödemenin tetiklenmesini öznel bir değerlendirmeye bırakır. Bunun yerine teslim tarihi, teknik kriterler veya belirli bir onay süresinin geçmesi gibi somut ölçütler tercih edilebilir.
Fikri mülkiyet haklarını devretmek freelancer'ı nasıl etkiler?: Karşılıksız ve sınırsız bir devir, freelancer'ın eserini portfolyosunda göstermesini bile kısıtlayabilir. Hangi hakların hangi süre ve kullanım alanı için devredildiğinin açıkça yazılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
Kapsam kayması ne zaman sorun yaratır?: İş tanımı genel bir cümleyle yazıldığında, sonradan gelen ek talepler sözleşme kapsamında mı diye tartışma çıkabilir. Somut teslimatlarla tanımlanmış bir kapsam, bu tür anlaşmazlıkları büyük ölçüde azaltır.
Sözleşmeyi imzalamadan önce ne yapılmalı?: Maddelerin karşılıklı ve dengeli olup olmadığı kontrol edilmeli, belirsiz ifadeler netleştirilmelidir. Sözleşme AI gibi araçlar riskli maddeleri işaretleyerek ön inceleme sağlayabilir, ancak hukuki tavsiye vermez; karmaşık durumlarda bir avukata danışmak faydalı olur.